Blinde man is dief te slim af

Een vuurwerkmaker, die de mooiste pijlen en sterren kon produceren, was eens bezig met zo’n kunststuk, toen het kruit ontplofte. De vlam sloeg in zijn ogen. Slecht nieuws, zei de dokter: ‘Uw ogen zijn voor altijd weg en ge zijt blind.’ Zo begint een verhaal op de kinderpagina’s van het Dagblad van Zuid-Holland en ‘s-Gravenhage, op 1 september 1916. De man zat niet bij de pakken neer, maar verdiende vanaf dat moment brood voor zijn gezin met muziekinstrumenten stemmen, dozen plakken en speelgoed maken. Zo hoefde hij zijn spaargeld van driehonderd rijksdaalders niet aan te spreken. Lees verder

Gered door gieren

1886: een journalist van The Sun in Columbus (Georgia) gaat op vossenjacht en stort met paard en al in een oude put van meer dan negen meter diep. Het paard is op slag dood, de journalist is ongedeerd. Wat nu? De wanden bieden geen houvast en de nacht valt. De volgende ochtend begint het paard al te stinken. Gieren zweven boven de put en dalen neer op het paard. Dat brengt onze verslaggever op een idee: hij grijpt de poten van zo veel mogelijk gieren vast, schreeuwt ‘ksss, ksss!’ en laat zich omhoog tillen. Als hij de put uit is, laat hij de vogels een voor een los, totdat hij weer veilig op de grond staat. Lees verder

De verkeerd bezorgde brief

De vrouw van een arme joodse koopman schrijft een wanhoopsbrief aan haar echtgenoot, die voor zaken van huis is. De brief wordt verkeerd bezorgd – of eigenlijk heel goed. Een verhaal uit de duizend-en-een-nacht van de negentiende-eeuwse kranten. Gastbijdrage van Ewoud Sanders. Lees verder

Trojka hier, trojka daar: sterke verhalen over wolvengevaar

In het onsterfelijke lied ‘Dodenrit’ van Drs. P. (nummer 1184 in de Top 2000) probeert een Russisch gezin tevergeefs aan hongerige wolven te ontsnappen door het ene na het andere kind uit de slee te gooien. ‘We mogen Pjotr wel waarderen om zijn eetbaarheid / Want daardoor raken wij die troep voorlopig even kwijt.’ Het lied is uit 1974, maar het wanhopige gezin in de trojka had toen al een lange geschiedenis achter de rug in volksverhalen, in literatuur – en in krantenberichten waarin sensatie en moraal belangrijker waren dan de feiten. Lees verder

Sindala’s zwarte en witte kogels (en andere listen om een dief te vangen)

Voor mij was de sidekick van Floris, de Indiase fakir Sindala, de echte held. Floris is een stoere ridder, maar Sindala steelt de show met wetenschap, mensenkennis en een beetje magie. Zoals die keer dat hij een verrader ontmaskert op kasteel Oldenstein. Er zijn vier verdachten. Sindala houdt hen een dampende bokaal voor met vier ronde kogels: drie witte en één zwarte. Ze weten: wie de zwarte kogel pakt, is de verrader. De goden van Sindala zullen hem aanwijzen. De mannen nemen alle vier een kogel en openen dan een voor een hun hand. Lees verder

In elk handje een biljet van duizend: vondeling blijkt lot uit loterij

Een arme arbeider vindt een mandje met een baby en neemt de vondeling mee naar huis, terwijl hij al acht kinderen heeft. Maar dan ontdekt hij in het mandje een kapitaal aan bankbiljetten. En een briefje: het geld is voor degene die de baby in huis neemt. Van de achttiende tot in de twintigste eeuw stonden zulke verhalen in allerlei versies in de krant onder koppen als ‘Een schatrijke vondeling’. Zo vaak dat journalisten ze zelf gingen wantrouwen: ‘Nog steeds doet de legende de ronde dat er ontelbare malen vondelingen zijn gevonden, die aan hun vinders fortuin brachten.’ Lees verder

Doodstraf zonder vonnis

Nepnieuws uit 1870: ‘Uit Bajanowe meldt men het volgende: Een zeldzame doodstraf heeft in het dorp Karzen, in de nabijheid van Punitz, een dief op heterdaad getroffen. Deze namelijk had een geslacht varken gestolen, met het kromhout, waarmede het aan de beide achterpoten was opgehangen, en waaraan hij het dier evenals een juk droeg. De weg naar het naaste dorp voerde de dief over een brug, waarop hij zijn last een poos dacht af te leggen en uit te rusten. Lees verder

De rijke weduwe leek een makkelijke prooi, maar wat zij hun voorschotelde hadden zij niet verwacht

‘Schrikkelijke wraakoefening’, kopte De Grondwet, een krant voor Nederlandse immigranten in Amerika, op 23 september 1873. ‘In de parochie St. Martin woonde eene oude weduwe, wier kinderen allen getrouwd waren en haar verlaten hadden, en die besloten had hare eigendommen te verkoopen en bij hare kinderen te gaan wonen. Zij verkocht hare eigendommen voor $ 2000, ontving het geld in haar eigen huis, de koopacte werd overhandigd in tegenwoordigheid van twee getuigen, die ook de betaling van het geld zagen. Den volgenden nacht bleef zij alleen in het huis.’ Lees verder