Antisemitisme in christelijke leesboekjes over bekeerde joden

Joden haten christenen. Joden hebben grote neuzen. Joodse ouders mishandelen hun kinderen als die belangstelling tonen voor Jezus. Dat konden christelijke schoolkinderen allemaal leren uit leesboekjes en jeugdromans die de afgelopen twee eeuwen in hoge oplagen verschenen. Deze verhalen over joden die zich bekeren tot het christendom mengen filosemitisme met antisemitische vooroordelen, stereotypen en folklore. Journalist en taalhistoricus Ewoud Sanders promoveert vandaag in Nijmegen op een studie van deze giftige literatuur, die nog steeds verkocht wordt. Lees verder

Frazers Gouden Tak: boek over mythen werd zelf een mythe

Een van de populairste werken over mythologie is, al meer dan een eeuw, De Gouden Tak (The Golden Bough) van Sir James George Frazer. Reis rond de wereld in negenhonderd pagina’s, rariteitenkabinet en monument van negentiende-eeuwse leunstoelantropologie. Wetenschappelijk achterhaald, maar nog steeds een inspiratiebron voor kunstenaars en andere mythenminnaars. Lees verder

God ziet alles (maar Hij vertelt het niet door)

Lachen is niet het eerste waar je aan denkt bij een preek, maar dominees zijn niet te onderschatten moppentappers. Een populaire preekanekdote gaat over een dominee met een appelboom. Omdat kinderen uit de buurt telkens zijn appels plukten, zette hij een bord in zijn tuin met de tekst: ‘God ziet alles.’ Maar de volgende ochtend waren de appels toch verdwenen en stond op het bord: ‘Maar Hij vertelt het niet door.’ De oudste bekende versie van dit verhaal stond al vijf eeuwen geleden in een boek met stichtelijke anekdotes. Lees verder

Paashaas is Duitse immigrant

‘Pasen en Pinksteren hóren bij Nederland’, brieste VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra. Reden voor zijn toorn: de HEMA had het gewaagd in een folder behalve het woord ‘paaseieren’ ook het woord ‘verstopeieren’ te gebruiken. Dat was natuurlijk een knieval voor de moslims. Maar is dat hele Paasfeest wel zo Nederlands? Hoe zit het bijvoorbeeld met de papieren van de Paashaas? Die lijkt van oeroude Germaanse oorsprong, maar schijn bedriegt: het is een recente immigrant, hierheen gehaald door de commercie. Lees verder

Het briefje op de voorruit: sorry – maar niet heus

‘Bram komt ‘s morgens naar buiten en ziet tot zijn schrik dat de achterkant van zijn auto helemaal is ingedeukt. De achterlichten zijn kapot, de bumper hangt erbij, maar dan ziet hij tot zijn opluchting een briefje onder de ruitenwisser. Hij haalt het eraf en leest: “Terwijl ik dit schrijf kijken 50 mensen naar me, die gezien hebben hoe ik uw wagen heb aangereden. Ze denken dat ik mijn naam, adres en verzekeringsmaatschappij opschrijf… Maar dat doe ik lekker niet!”‘ Lees verder

Naaktselfies en vrouwen in jeans veroorzaken aardbevingen

In Maleisië zijn toeristen aangehouden omdat ze door naaktselfies te nemen op een heilige berg een aardbeving teweeg brachten. En volgens een Pakistaans politicus worden aardbevingen uitgelokt door vrouwen die spijkerbroeken dragen. Dat zei een Iraanse geestelijke trouwens vijf jaar geleden ook al. Twee van deze berichten kloppen, een ervan is een grap. Overigens blijkt uit een wetenschappelijk experiment dat ontblote borsten geen invloed hebben op seismische activiteit. Lees verder

Massahysterie in Zuid-Amerika door Charlie Charlie Challenge

In Mexico en Peru zijn scholieren slachtoffer geworden van massahysterie door de Charlie Challenge, waarbij kinderen met potlood en papier een geest oproepen. In Argentinië wordt onderzocht of een geval van zelfmoord verband houdt met de rage, maar de meest voorkomende verschijnselen zijn flauwvallen en stuiptrekkingen. In Nederland zijn dergelijke reacties uitgebleven. Uit onderzoek blijkt dat massahysterie in westerse landen eerder wordt getriggerd door angst voor gas, gif of terrorisme, dan voor boze geesten. Lees verder

Voor de duivel niet bang: kinderen en de Charlie Challenge

Christelijke schooldirecteuren verbieden kinderen om in de klas met twee potloden en papier de geest van Charlie op te roepen: ‘Door dit “spel” proberen geesten uit de duisternis jouw leven binnen te dringen.’ Anderen verbieden de Charlie Challenge omdat kinderen er nachtmerries van krijgen. Zijn die zorgen gerechtvaardigd? Niet meer of minder dan zorgen over griezelfilms, enge games en andere middelen waarmee kinderen zichzelf en de wereld uitdagen. En ook waarschuwingen voor de satan kunnen kinderen bang maken. Lees verder

Charlie Charlie heeft familie: Sarita Sarita, Carlos Carlos en Willy Willy

Binnen een dag of drie was hij op alle Nederlandse scholen bekend: Charlie, de Mexicaanse geest die je kunt oproepen met twee potloden en een vel papier. Was Charlie een demon, een jongetje dat zelfmoord had gepleegd, of het slachtoffer van een auto-ongeluk? En als hij uit Mexico kwam, waarom heette hij dan Charlie en niet Carlos? We gaan op familiebezoek in Venezuela en Argentinië en ontmoeten Sarita Sarita en Carlos Carlos. De Charlie Challenge: wereldomspannende jeugdcultuur in de tijd van Youtube en Twitter. Lees verder

De duivelsbaby van Hull House

In 1913 werd in Chicago een duivelsbaby geboren. De zuigeling rukte de sigaar uit de mond van zijn vader en kon binnen een dag al lopen en vloeken. Hij had puntige oren, gespleten hoefjes en een staartje. Zes weken lang verdrongen sensatiezoekers en bedevaartgangers elkaar op de stoep van Hull House, een buurthuis voor immigranten, om een glimp van hem op te vangen. Ze vonden er geen duivelskind, maar wel Jane Addams. Een vrouw met een sympathiek oor voor hun verhalen, die zich afvroeg: waarom vertellen mensen zoiets? Lees verder